Blog

Duurzame Sloop & Demontage – onderdeel van circulair bouwen

Door Ruud Sprock, duurzaamheidsadviseur

In Trouw van 6 november stond een artikel met de titel ‘De circulaire economie bloeit nog niet’. Het artikel baseert zich op de resultaten van een studie uitgevoerd door onderzoekers van de Universiteit Utrecht in samenwerking met Deloitte. Volgens de studie zijn niet zozeer regels en techniek de vertragende factoren, maar consumenten en bedrijven die de kat uit de boom kijken. De studie spreekt over een ‘circulaire hype’ die leeft bij overheden en een paar grote bedrijven. Echter, het overgrote deel van de bedrijven is er gewoon (nog) niet mee bezig.

Ik herken dat beeld in de vastgoedsector. Er is aandacht voor circulair bouwen, er zijn zelfs wat aansprekende voorbeelden van circulaire gebouwen zoals The Circle van ABN Amro, maar bijvoorbeeld een thema zoals duurzaam slopen krijgt nauwelijks de aandacht die het verdient. En dat terwijl er sinds 2013 de officiële BREEAM certificeringsmethode ‘Duurzame Sloop en Demontage’ beschikbaar is, nota bene ontstaan op initiatief van de sloopbranche.

Er zijn zelfs al een aantal sloopprojecten gecertificeerd volgens deze methode, zoals:

  • Marthalaan te Rotterdam, opdrachtgever Sloopbedrijf G. de Jong / Gemeente Rotterdam
  • School aan de Hobokenstraat te Noorderloos, opdrachtgever Oskam Groep
  • Cargo Centre Schiphol, opdrachtgever Schiphol Group
  • Gemeentehuis Nieuwkoop, opdrachtgever Gemeente Nieuwkoop
  • Vondellaan 47, Leiden, opdrachtgever Delta Development.

En op dit moment in voorbereiding of uitvoering:

  • Goede Doelen Loterij te Amsterdam, opdrachtgever j.P. van Eesteren
  • Gorleaus gebouwen te Leiden, opdrachtgever Vastgoedbedrijf Universiteit Leiden

Opdrachtgevers die volgens deze methode laten slopen beschouw ik als duurzame leiders die voorsorteren op het in 2016 door de overheid gelanceerde ‘Rijksbrede programma circulaire economie’. Dit betekent dat in 2050 de economie 100% draait op herbruikbare (=secundaire) grondstoffen, met als tussenstap 50% herbruikbare grondstoffen in 2030.

Concreet betekent dit dat we binnen onze sector slechts 12 jaar de tijd hebben om 50% van nieuwe (=primaire) grondstoffen te vervangen door secundaire grondstoffen. Een niet te onderschatten uitdaging. Duurzaam slopen gaat hieraan een belangrijke bijdrage leveren.

Voordat ik hier verder over uitweid, grijp ik eerst terug op het eerder genoemde artikel in Trouw, waarin een compacte definitie van circulaire economie wordt gegeven; als volgt door mij samengevat: ‘denken in cirkels, zo veel mogelijk secundaire grondstoffen, niet interen op voorraden, zoveel mogelijk repareren, energiezuinige productie, verbeteren van milieu en klimaat, aandacht voor welzijn. In de volgende paragrafen laat ik zien hoe ‘Duurzame Sloop & Demontage’ hier invulling aan geeft.

BREEAM Duurzame Sloop & Demontage bestaat uit een voorbereidings- en een uitvoeringsfase. In de voorbereidingsfase ligt de nadruk op het vastleggen van een duurzaamheidsambitie, het inventariseren van in het gebouw aanwezige materialen en vooraf goed nadenken over en het plannen en van de sloopwerkzaamheden. In de uitvoeringsfase gaat het om het uitvoeren van het sloopwerk, monitoren, aantoonbaar realiseren van de duurzaamheidsscore die in de voorbereidingsfase is vastgelegd.

De methode kent drie aandachtsgebieden, met elk een aantal duurzame eisen. Sommige eisen zijn verplicht om überhaupt in aanmerking te komen voor een certificaat. Andere eisen zijn optioneel en dragen bij aan een hogere duurzaamheidsscore.

Ten eerste de aandacht voor de milieu-impact. De methode stimuleert het zoveel mogelijk slopen met focus op hergebruik van hoogwaardige materialen en hergebruik van producten op productniveau. (Bij sommige nieuwbouwprojecten gebeurt dit al.) Sloopafval wordt op die manier de waardevolle secundaire grondstof die het gebruik van primaire grondstoffen moet terugdringen. De methode stimuleert tegelijk het terugdringen van energieverbruik, CO2- en NOX-emissies door sloop- en transportmaterieel. Reductie van afvalwater tijdens de sloop is eveneens een punt van aandacht, net zoals het behoud van flora en fauna op het sloopterrein.

Ten tweede besteedt de methode aandacht aan het verminderen van hinder voor de omgeving rond het sloopterrein. Trillingsvrij, stofarm en lawaai-arm slopen worden gestimuleerd. Het terugdringen van verkeershinder door transporten van en naar het sloopterrein draagt bij aan een hogere score.

Ten derde is er aandacht voor de mens. Veiligheid en gezondheid van de medewerkers die betrokken zijn bij het slooptraject staan hoog in het vaandel. En, de methode bevordert social return door het inhuren van langdurig werklozen tijdens het slooptraject.

Mijn ervaringen met BREEAM Duurzame Sloop & Demontage zijn ronduit positief. De methode biedt concrete handvatten voor wat duurzaam slopen precies inhoudt. Maar veel belangrijker is dat de methode uitdaagt om met een andere blik naar de economische meerwaarde van sloopwerk te kijken. In het hedendaagse lineaire vastgoeddenken is sloop het eindstation van een uitgediend gebouw -een kostenpost. Binnen het circulaire bouwen is sloop juist het begin van een nieuw gebouw, opgetrokken met zoveel mogelijk herbruikbaar materiaal -sloop levert geld op. Is dat geen mooie bijdrage aan een toekomstgerichte vastgoedsector?

Overzicht