GACS als nieuwe standaard in gebouwbeheer

Moderne gebouwbeheersystemen zijn steeds beter in staat om zaken te monitoren en te regelen. Waar het voorheen voornamelijk traditionele monitoring plaatsvond, zijn nieuwe systemen vaak beter in staat om actief te sturen op installaties. Er zijn ook gebouwen waar oude gebouwbeheersystemen draaien, vaak zonder de mogelijkheid om structureel te monitoren of de installaties centraal te optimaliseren.

Deze laatste categorie is waar binnenkort veel veranderingen noodzakelijk zullen zijn. Op 1 januari 2026 is namelijk een nieuwe GACS-verplichting ingevoerd. Hierin is vastgelegd dat gebouwen met een verwarmings- of airconditioningssysteem met een nominaal vermogen van meer dan 290 kW een GACS (Gebouwautomatiserings- en Controlesysteem) moeten hebben.

Voor vastgoedeigenaren betekent dit dat de impact niet alleen ligt bij grote of complexe gebouwen, maar dat ook bredere delen van een portefeuille mogelijk binnen enkele jaren onder de regelgeving vallen. Een tijdige analyse van installaties en systemen is daarom essentieel.

Regelgeving in de praktijk

De nieuwe GACS-verplichting vloeit voort uit de Europese richtlijn voor de energieprestatie van gebouwen: de Energy Performance of Buildings Directive. Voor veel vastgoedeigenaren, beleggers en assetmanagers is compliance met Europese energieprestatie wetgeving inmiddels geen toekomstige opgave meer, maar een verplichting. Tegelijkertijd wordt deze verplichting de komende jaren verder uitgebreid. Dat maakt het relevant om nu al te bepalen in hoeverre vastgoedportefeuilles voldoen aan de eisen rond gebouwautomatiseringen energieprestatiemonitoring.

In de praktijk gaat het daarbij om installaties zoals verwarming, ventilatie, luchtbehandeling, koeling en verlichting. Waar traditionele regeltechniek primair reactief werkt, bijvoorbeeld door te schakelen op basis van ingestelde waarden, stuurt een GACS actief bij op basis van data uit het gebouw en gebruikspatronen. Het systeem maakt het mogelijk installaties op afstand te monitoren, prestaties te analyseren en mogelijke optimalisaties of storingen vroegtijdig te signaleren. Daarnaast kan het energiegebruik worden afgestemd op de actuele bezetting, gebruiksintensiteit of werktijden. Dit resulteert niet alleen in een lager energieverbruik, maar ook een stabieler binnenklimaat en beter inzicht in de energieprestatie van het gebouw.

Wanneer gebouwen niet voldoen aan de verplichting kan dat verschillende gevolgen hebben. Naast mogelijke handhaving op regelgeving kan het ook invloed hebben op ESG-rapportages, operationele kosten en de aantrekkelijkheid van vastgoed voor huurders en investeerders. Voor institutionele beleggers en assetmanagers raakt dit direct aan risicobeheersingen rendement. Gebouwen die onvoldoende inzicht bieden in energieprestatie of optimalisatiepotentieel sluiten bovendien steeds minder goed aan bij de eisen van financiers, gebruikers en duurzaamheidsdoelstellingen.

Toekomstige wet- en regelgeving

Hoewel de verplichting sinds 2026 geldt voor installatiesvanaf 290 kW nominaal vermogen, zal de uitbreiding naar 70 kW in 2030 voor veelportefeuilles een aanzienlijk grotere impact hebben. Dat betekent dat gebouwendie vandaag nog buiten de scope vallen, op relatief korte termijn alsnog onderde regelgeving kunnen komen te vallen.

Door nu al inzicht te krijgen in installaties, vermogens enbestaande systemen kunnen investeringen gefaseerd worden gepland en daarmeegekoppeld worden aan bestaande meerjarenonderhoudsplanningen. Dit maaktintegratie met geplande renovaties mogelijk en verlaagt implementatierisico’s.

De rol van C2N

Door ruime ervaring met verduurzaming van vastgoed en de overlap van de nieuwe GACS verplichting met bijvoorbeeld BREEAM, LEED of Well, is C2N een geschikte partner om te adviseren over de maatregelen die hieruit voortvloeien. C2N ziet de GACS verplichting niet als losse, technische maatregel, maar als onderdeel van integraal duurzaam vastgoedmanagement. Dat begint bij het vaststellen of gebouwen onder de verplichting vallen, bestaande installaties en systemen te analyseren om vervolgens ook te kijken naar een mogelijke integratie met ESG-doelstellingen, certificeringstrajecten en onderhoudsplannen inclusief kostenramingen. Dit vormt uiteindelijk de basis voor een goede Capex-strategie.

Door de verschillende technische disciplines op elkaar af te stemmen, ontstaat een implementatiestrategie die aan regelgeving voldoet én aansluitbij de langetermijnstrategie van vastgoed.

Meer weten? Neem dan contact op met één van onze adviseurs.